Problemy Kijowa z uzupełnianiem PMG w okresie letnim

,

Po wstrzymaniu dostaw gazu z Rosji w lipcu br. Kijów dwukrotnie zredukował ilość gazu wtłaczanego do ukraińskich PMG, a także ograniczył przesył w ramach rewersu ze Słowacji. Ze względu na brak odpowiednich środków finansowych najprawdopodobniej w okresie letnim Ukrainie nie uda się zabezpieczyć wystarczającej ilości surowca w magazynach do początku okresu grzewczego.

Od początku lipca br. Ukraina ponad dwukrotnie zredukowała ilość surowca wtłaczanego do podziemnych magazynów gazu. W pierwszej połowie lipca do ukraińskich PMG trafiało 25-40 mln m³/d gazu, zaś w analogicznym okresie miesiąc wcześniej do PMG przesyłano średnio ok. 68 mln m³/d. Na dzień 15 lipca, w ukraińskich PMG znajduje się 12,4 mld m³, z czego ok. 5 mld m³ to gaz buforowy. W analogicznym okresie w ub.r. Kijów miał zgromadzone 14,4 mld m³ . W br. do PMG wtłoczono łącznie 4,8 mld m³.

Obecne tempo przyrostu surowca w magazynach (ok. 1 mld m³/mies.) pozwoli na zgromadzenie w ukraińskich PMG do rozpoczęcia sezonu grzewczego ok. 15,5 mld m³ gazu. W ub.r., na początku sezonu grzewczego zapasy gazu w PMG wynosiły 16,6 mld m³. W opinii ukraińskiego ministra energetyki Wołodymyra Demczyszyna zapasy zgromadzone w PMG będą wystarczające do zaspokojenia zapotrzebowania nadchodzącego sezonu grzewczego. Wypowiedź ministra stoi w sprzeczności z prognozami przedstawicieli unijnych. W ocenie wiceprzewodniczącego Komisji Europejskiej Maroša Šefčoviča, wolumeny przechowywane w PMG powinny wynosić na początku sezonu grzewczego co najmniej 19 mld m³ (tj. o 3,5 mld m³ więcej).

W obliczu trudnej sytuacji finansowej państwa ukraińskiego, Šefčovič oświadczył, że Komisja podejmie próbę uproszczenia negocjacji z międzynarodowymi instytucjami finansowymi w zakresie sfinansowania zakupów gazu przez Ukrainę w celu wtłoczenia do PMG. Do tej pory jednak negocjacje z Międzynarodowym Funduszem Walutowym, Bankiem Światowym i Europejskim Bankiem Odbudowy i Rozwoju nie przyniosły żadnych rezultatów. Z kolei ukraiński rząd, w celu sfinansowania zakupów gazu, zapowiedział stworzenie Energetycznego (Rezerwowego) Funduszu Stabilizacyjnego w wysokości 1 mld USD. Odpowiednia ustawa została przyjęta przez rząd jeszcze 24 czerwca br. Skumulowanymi środkami ma dysponować NAK Naftohaz w ramach gwarancji rządowych.

Jednocześnie prezes NAK Naftohazu Andrij Koboliew zaproponował, by za dostawy gazu z UE odpowiadali również prywatni importerzy. Propozycja ta ma na celu demonopolizację roli Naftohazu w zakresie importu surowca. Propozycja zakłada, by prywatni traderzy gazu, dostarczający gaz konsumentom przemysłowym po cenie rynkowej, również gromadzili zapasy surowca w PMG w okresie letnim dla zabezpieczenia zapotrzebowania swoich klientów zimą.

W obliczu braku dostaw gazu z Rosji, Kijów liczy na wzrost dostaw rewersowych ze Słowacji. 10 lipca Ministerstwo Energetyki Ukrainy zaproponowało słowackiemu operatorowi Eustream przeprowadzenie spotkania w tej sprawie 23 lipca w Kijowie. Ukrtransgaz liczy także na zwiększenie od 1 grudnia br. mocy przesyłowych rewersu ze Słowacji z obecnych 40 mln m³ do 55-57 mln m³. Jednocześnie, wolumen gazu przesyłanego rewersem ze Słowacji od 1 do 15 lipca br., w wyniku braku wystarczających środków finansowych, zmalał niemal dwukrotnie w stosunku do analogicznego okresu w czerwcu (o ok. 180 mln m3) wynosząc ponad 214 mln m³. Obecnie nie odbywa się przesył gazu w ramach rewersu z Węgier oraz Polski. Na początku lipca Ukrtransgaz poinformował, że sprowadza wyłącznie gaz ze Słowacji, lecz w przypadku zwiększenia zapotrzebowania, rozpocznie import z Węgier.

Bez zwiększenia rewersowych dostaw gazu z kierunku zachodniego, bądź powrotu do dostaw gazu z Rosji Ukraińcom nie uda się wypełnić magazynów gazu do poziomu potrzebnego dla obsługi zimowego tranzytu rosyjskiego gazu do Europy.

Najprawdopodobniej Ukraina, pomimo fizycznych możliwości, w dalszym ciągu nie będzie w stanie zwiększyć importu gazu z kierunku zachodniego ze względu na problemy finansowe. Wskazuje na to zmniejszenie wolumenu importowanego surowca ze Słowacji, a także prognozy międzynarodowych agencji ratingowych, zapowiadające ogłoszenie przez Kijów rychłego technicznego bankructwa państwa ukraińskiego. Ewentualne środki skumulowane w Funduszu Stabilizacyjnym również mogą nie pozwolić na zwiększenie przesyłu gazu na Ukrainę ani na zapełnienie PMG w wystarczającej ilości, by zagwarantować poziom 18-19 mld m3 do początku okresu grzewczego.