Podpisano umowę o budowie interkonektora Polska – Litwa

,

15 października br. przedstawiciele Polski i Litwy w obecności przewodniczącego Komisji Europejskiej oraz reprezentantów Łotwy i Estonii podpisali umowę o budowie interkonektora Polska-Litwa (GIPL). Będzie to pierwsze połączenie gazowe pomiędzy państwami bałtyckimi a „Europą kontynentalną”.

15 października br. w Brukseli Premier Polski Ewa Kopacz i Prezydent Litwy Dalia Grybauskaité podpisali porozumienie o budowie interkonektora Polska–Litwa. Porozumienie zostało podpisane w obecności Przewodniczącego KE Jean-Claude Junckera, Premiera Łotwy Laimdota Straujuma oraz Premier Estonii Taavi Rõivas. Podpisanie tej umowy umożliwi rozpoczęcie prac budowlanych GIPL. Planowana data oddania połączenia do użytkowania to grudzień 2019 roku.

Połączenie GIPL ma łączyć systemy polski i litewski. Jego długość będzie wynosiła 534 km, z czego 357 km na terenie RP. Jego przepustowość z kierunku polskiego będzie wynosiła 2,4 mld m³/r (z możliwością zwiększenia w przyszłości do 4 mld m³/r), natomiast z kierunku litewskiego do Polski – 1 mld m³/r. Całkowity koszt budowy został oszacowany na 558 mln EUR. Projekt zostanie dofinansowany środkami z Connecting Europe Facility (CEF) w wysokości 295 mln EUR. Kwestia podziału kosztów była jedną z najbardziej spornych w odniesieniu do realizacji tego projektu. GIPL wzmocni przede wszystkim bezpieczeństwo energetyczne państw nadbałtyckich oraz umożliwi im pozyskanie nowego kierunku dostaw. Niemniej jednak jego realizacja wymaga głównie rozbudowy polskiej infrastruktury przesyłowej. Jako że projekt w dużej mierze jest dofinansowywany ze środków unijnych, Polska zabiegała, aby część środków na rozbudowę polskiej infrastruktury pochodziła z puli dofinansowania unijnego przeznaczonego dla państw nadbałtyckich z czym nie zgadzały się kraje nadbałtyckie. ACER rozstrzygnął ten spór decyzją stwierdzając, że państwa bałtyckie jako główni beneficjenci tego projektu będą musiały zwrócić Polsce 85,5 mln EUR, w ramach rekompensaty za większość kosztów które poniesie. Koszty strony polskiej wynoszą około 3/4 kosztów całego projektu, tj. 422 mln EUR.

Budowa połączenia Polska – Litwa jest kolejnym etapem wzmacniania niezależności gazowej państw regionu Europy Środkowo – Wschodniej. Litwa aktualnie już posiada swój terminal LNG w Kłajpedzie, w Polsce niedługo zostanie uruchomiony terminal LNG w Świnoujściu. Ponadto, w ramach projektów wspólnego zainteresowania widnieją również połączenie Estonia-Finlandia (Balticconnector) oraz podziemny magazyn gazu w Incukalns (Łotwa).

Budowa GIPL jest jednym z priorytetowych projektów polityki unijnej wzmacniających bezpieczeństwo państw regionu nadbałtyckiego. Z punktu widzenia Polski interkonektor ten może stać się szansą na sprzedaż polskiego gazu (pod warunkiem że będzie konkurencyjny cenowo) na rynek państw nadbałtyckich.