Nowe zasady sprzedaży rezerwowej gazu i energii.

,

13 listopada br. została przekazana do podpisu Prezydenta RP zmiana Prawa energetycznego, która usta­wowo wprowadza sprzedawcę re­zerwowego gazu i energii. Wymaga to zmiany zasad sprzedaży awaryj­nej gazu oraz dostosowania dotych­czasowych zasad sprzedaży rezer­wowej energii. Sprzedawca z urzędu pojawia się jako ostateczny gwarant ciągłości dostaw energii i gazu. Naj­więcej wyzwań z tytułu nowej regu­lacji będą mieli operatorzy sieci.

Sprzedaż rezerwowa

Wahania cen gazu i energii ujawniły ryzyka w obszarze ciągłości i bezpie­czeństwa dostarczania gazu ziem­nego, gdzie w przypadku energii elektrycznej funkcjonuje już model sprzedaży rezerwowej, do którego można mieć pewne zastrzeżenia. Natomiast w przypadku gazu ziem­nego pojawia się ryzyko bezumow­nego poboru gazu przez odbiorcę, jeżeli jego sprzedawca zaprzestał do­starczania (np. ogłosił upadłość lub utracił stosowaną koncesję). Pierw­sze tego typu przypadki mieliśmy już kilka lat temu, natomiast obec­ny efekt w odniesieniu skali zmian sprzedawców zagroził bezpieczeń­stwu dostaw gazu do odbiorców ma­sowych. Proponowany mechanizm wprowadza obowiązek dla opera­tora sieci gazowej i elektroenerge­tycznej zawarcia w imieniu odbior­cy końcowego umowy sprzedaży rezerwowej. Obecny model sprze­dawcy z urzędu nie uwzględnia try­bu zawierania umowy w przypadku zaprzestania sprzedaży paliw gazo­wych lub energii elektrycznej przez dotychczasowego sprzedawcę, a od­biorca końcowy w gospodarstwie domowym nie jest tego świadomy lub nie podejmuje odpowiednich działań w celu zapewnienia ciągło­ści zasilania. Regulacja przewiduje dodatkowy mechanizm zabezpiecza­jący, na wypadek, gdyby sprzedaw­ca rezerwowy nie podjął sprzedaży. W takiej sytuacji, sprzedaż będzie realizował sprzedawca z urzędu (w przypadku gazu to PGNiG OD lub mały OSD współpracujący i działają­cy w ramach przedsiębiorstwa zin­tegrowanego pionowo, do którego sieci przyłączony jest odbiorca).

Wprowadzenie nowej instytucji wy­magać będzie zmian w obecnych umowach dostarczania gazu i ener­gii, nakłada szereg obowiązków na sprzedawcę oraz zmienia zakres od­powiedzialności stron realizujących umowy (prawie 7 mln umów dla odbiorców gazu i ponad 17 mln dla odbiorców energii). Uregulowano zasady, warunki, czas obowiązywa­nia, sposobu zawierania i rozwiązy­wania umów sprzedaży rezerwowej. Oferty sprzedawców rezerwowych mają być publikowane na ich stro­nach, a OSD na swojej stronie in­ternetowej będą udostępnić listę sprzedawców. Dodatkowo sprzedaż rezerwowa wymaga spełnienia wy­magań kalkulacji kosztów. W pew­nych okolicznościach wyłącza możli­wość zastosowania oraz wprowadza wymagania skorzystania ze sprzeda­ży z urzędu. Zgodnie z ustawa OSP i OSD zobowiązane zostały do dosto­sowania instrukcji w celu realizacji nowych obowiązków.

Kodeksy sieciowe dla energii i gazu

Ustawa nakłada na operatora sys­temu przesyłowego elektroenerge­tycznego (OSP) obowiązek określe­nia wymogów ogólnego stosowania, o których mowa w art. 7 rozporzą­dzenia 2016/631, w art. 6 rozpo­rządzenia 2016/1388 oraz w art. 5rozporządzenia 2016/1447. Projek­towana zmiana ma na celu wprowa­dzenie jednolitych standardów dla wszystkich przyłączonych urządzeń, instalacji lub sieci, biorąc pod uwagę ich wpływ na funkcjonowanie całego KSE. Standardy wymagają opracowa­nia przez OSP i zatwierdzenia przez Prezesa URE, uwzględniając obowią­zek skonsultowania z OSD i innymi uczestnikami rynku. Z perspektywy nowych wymagań przyłączenia ko­nieczne będzie rozstrzygnięcie wnio­sku, czy urządzenia, instalacje lub sieci spełniają wymogi uznania ich za istniejące, czy nowe przyłącze­nie, ponieważ może to rodzić szereg sporów prawnych. Przedstawiona zmiana oznacza duże wyzwanie dla uczestników rynku oraz będzie mia­ła kluczowe znaczenie dla sposobu funkcjonowania operatorów i jedno­stek przyłączających się z perspekty­wy przyszłych zasad funkcjonowania rynku i systemu elektroenergetycz­nego. Użytkownicy systemu, w tym odbiorcy są obowiązani stosować się do warunków i wymagań oraz procedur postępowania i zasad przyjętych na podstawie kodeksów i wytycznych sieciowych zgodnie z rozporządzeniami unijnymi TPA. Instrukcja oraz metody, warunki, wymogi i zasady, o których mowa w zdaniu pierwszym, stanowią część umowy o świadczenie usług przesy­łania lub dystrybucji paliw gazowych lub energii elektrycznej albo umowy kompleksowej.

Czy wprowadzenia 100% obliga giełdowego na obrót energią elek­tryczna będzie panaceum na waha­nia i wzrosty cen?

Sejm uchwalił nowelizację wprowa­dzającą 100-procentowe obligo gieł­dowe na miejsce bieżącego, 30-pro­centowego. Jest to ostateczna podwyżka, po stopniowym przejściu przez próg 15% oraz 30%. Projekto­wana zmiana, dotyczy modyfikacji w obowiązku sprzedaży wytworzo­nej energii elektrycznej poprzez wzrost do 100 % obowiązku sprzeda­ży przez giełdę, z wyłączeniem ener­gii dostarczanej linią bezpośrednią oraz na potrzeby własne lub opera­torów systemów elektroenerge­tycznych, jak również energii z OZE i z wysokosprawnej kogeneracji (po­wyżej 52,5%) oraz z mniejszych jed­nostek wytwórczych (moc poniżej 50 MWe). Zasadniczym celem projekto­wanej regulacji jest poprawa przej­rzystości, zwiększenie płynności oraz przewidywalności na rynku energii elektrycznej. W ocenie ustawodawcy ma to wykluczyć ryzyko powtórzenia wahań cenowych na rynku z drugie­go kwartału br. Natomiast w ocenie ekspertów może to być dobry krok, natomiast nie jest to w stawnie wy­regulować mechanizmów kształto­wania cen, które kształtowane będą przez fundamentalne czynniki, na które nie mamy wpływu z perspek­tywy krajowej. W ten sposób powin­niśmy poważnie rozważyć wyzwania, przed którymi staje nasza gospodar­ka, a w szczególności nasz przemysł z uwagi na koszty nośników energii (przykładem czego są doświadczenia naszych południowych sąsiadów). Dodatkowo analizy wymagają wa­runki cenowe energii i gazu na ryn­kach hurtowych i detalicznych w Pol­sce oraz w innych krajach unijnych. Różnice rozwoju gospodarek oraz poziomu wynagrodzeń osób fizycz­nych mogą prowadzić do transgra­nicznego subsydiowania skrośnego, którego nie dostrzega nasz krajowy regulator.

Celem zmiany przepisów jest sta­bilizacja cen. Prezes URE zgłasza natomiast wątpliwości, co do racjo­nalności ich pełnego zastosowania w krótkim czasie, ponieważ więk­szość umów na dostawy gazu w 2019 r. została już zawarta.

Promocja gazu w ramach paliw al­ternatywnych

Brak dostępnego na rynku specja­listycznego sprzętu napędzanego energią elektryczną np. śmieciarek, ogranicza możliwości samorządów przy wykorzystaniu 10% udziału pojazdów elektrycznych we flocie pojazdów wykorzystywanych do re­alizacji zadań publicznych. Z tego względu ustawodawca zezwolił na realizacje tego celu poprzez wyko­rzystanie także w okresie przejścio­wym do 2020 r., również pojazdów napędzanych gazem ziemnym. Przedstawiona propozycja w połą­czeniu z wprowadzeniem zerowej stawki akcyzy na gaz może umożli­wić rozwój wykorzystania CNG do napędu pojazdów drogowych wyko­rzystywanych przez samorządy tery­torialne lub ich spółki zależne.

Obowiązek opracowywania pro­gramu budowy i przyłączania stacji gazu ziemnego do zasilania CNG lub LNG ograniczono do dużych opera­tów systemów dystrybucyjnych ga­zowych z wyłączeniem małych OSD obsługujących do 100 tysięcy od­biorców przyłączonych do systemu dystrybucyjnego.