Intensyfikacja działań antymonopolowych przeciw Gazprom

,

Intensyfikacja działań antymonopolowych przeciw Gazprom 

Trybunał Sprawiedliwości UE zawiesza decyzje KE w sprawie OPAL, pomimo tego Gazprom zwiększa przesył. KE analizuje propozycje Gazpromu w sprawie ugody w trwającym postępowaniu. Organy antymonopolowe Litwy i Ukrainy nałożyły kary na Gazprom.

Od momentu wydania decyzji KE (28 października br.) polska strona i główni zainteresowani (w tym PGNiG S.A. i PGNiG Supply and Trading GmbH – spółka córka PGNiG) nie otrzymali dostępu do oficjalnej wersji dokumentu. 4 grudnia PGNiG Supply and Trading GmbH (PST) zaskarżyło decyzję, podnosząc 14 zarzutów łamania traktatów unijnych i wnosząc o zawieszenie jej wykonania. Prawnicy wskazali na dyskryminujący charakter decyzji oraz sprzeczność z dotychczasowymi działaniami na rzecz dywersyfikacji dostawców gazu. Spółka poinformowała w swoim komunikacie, że „polski rząd i PGNiG  oceniają działania Komisji Europejskiej, niemieckiego regulatora i Gazprom ws. OPAL jako realne zagrożenie dla bezpieczeństwa energetycznego i stabilności dostaw gazu do Polski i Unii Europejskiej”. Natomiast pełnomocnik polskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych  p. Joanna Wajda stwierdziła, że „zdaniem Polski taka sytuacja zagraża bezpieczeństwu dostaw gazu w UE, w szczególności w regionie Europy Środkowej. Rodzi to poważne ryzyko dla bezpieczeństwa dostaw gazu dla Polski poprzez uzależnienie się od jednego źródła dostaw – z Rosji„.

15 grudnia br. PST i PGNiG zaskarżyły porozumienie niemieckiego  Bundesnetzagentur, Gazpromu, Gazpromu Export i OPAL Gastransport GmbH dotyczące  zwolnienia obowiązku Gazpromu umożliwiającego dostęp stron trzecich do przepustowości na gazociągu OPAL. Natomiast już następnego dnia, bo 16 grudnia br., rząd Polski wsparł PGNiG w roszczeniach i zaskarżył decyzję KE w sprawie OPALu. Należy zaznaczyć, że skarb państwa posiada ok. 70% akcji PGNiG.

23 grudnia Trybunał Sprawiedliwości UE (TSUE) wydał decyzję o zawieszeniu wykonania decyzji KE z dnia 28 października br. w sprawie przyznania Gazpromowi prawa 80% przepustowości na gazociągu OPAL. Decyzja ta nie pojawiła się jeszcze na stronie internetowej.  Trybunał zobowiązał KE do przedstawienia szczegółowego wyjaśnienia dla proponowanego sposobu alokacji zdolności przepustowej. Trybunał zwrócił się również do PGNiG o przedstawienie szczegółowej analizy wpływu decyzji KE na bezpieczeństwo dostaw i konkurencyjność rynku gazu ziemnego w Polsce. Do 13 stycznia Trybunał Sprawiedliwości będzie zbierał argumenty przedstawiane przez strony konfliktu. Natomiast wyższy sąd kraju związkowego w Dusseldorfie już wydał odmowę na zwiększenie wykorzystania przepustowości OPAL przez Gazprom.

Mimo wstrzymania wykonania decyzji KE do czasu rozstrzygnięcia TSUE, Gazprom zwiększa przesył gazu przez gazociąg Nord Stream 1 (NS1) i OPAL o ponad 80%.  Jak informuje prezes PGNiG Piotr Woźniak rosyjska spółka tłoczy większe ilości gazu ziemnego niż dotychczas, co narusza orzeczenie TSUE. Potwierdzają to dane niemieckiego OSP. Roczny przesył gazu zwiększy się o ok. 20 mld m3. Dla porównania jeśli poziom ten utrzyma się przez cały następny  2017 r. wyniesie to ponad 29 mld m3 gazu rocznie. Obecnie przesył przez NS1 osiąga poziom 97-100%. W tym samym czasie OPAL ponad 80%. Odbija się to negatywne na Ukrainie, gdzie spadł przesył siecią gazociągów Braterstwo. Począwszy od 22 grudnia br. wolumen paliwa przesyłanego z Ukrainy na Słowację zaczął spadać z 148,9 do 120,8 mln m3 dziennie. Stanowi to blisko 20%-owy spadek. Dodatkowo (zgodnie z informacją Ukrtransgaz) Rosja narusza kontraktowe zobowiązania zmniejszając ciśnienie przesyłanego gazu (średnio o 9%). Ukraina utrzymuje przesył do Europy. Można zauważyć zależność, że wyż na północy wypełnia niż na Ukrainie, dlatego wolumen przesyłanego gazu do Europy tylko nieznacznie się zmienił. Na przestrzeni ostatnich dni spadł on minimalnie. Eksport gazu do Europy wyniesie około 179 mld m3 w 2016 r. (wzrost o 12% w porównaniu do roku ubiegłego). Nieznacznie wzrosło wydobycie gazu w Rosji do 419 mld m3 w 2016 r.

W grudniu Gazprom przedstawił KE propozycję ugodowego zakończenia postępowania antymonopolowego od kilku lat prowadzonego przeciw niemu przez KE. Przedmiotem śledztwa są antykonkurencyjne praktyki Gazpromu, w tym kwestie dzielenia rynków, warunków umownych i cen sprzedaży gazu do poszczególnych krajów Europy Środkowo-Wschodniej.