Awaria na Magistrali Langeled

,

Niezapowiedziana przerwa w przesyle gazu z norweskiego szelfu na kontynent doprowadziła do znacznego, tymczasowego skoku cen energii elektrycznej i gazu na rynku europejskim.

Przesył gazu z kierunku norweskiego oscylował w granicach 94 mln m3 gazu/dzień. 5 kwietnia br. miała miejsce nieplanowana przerwa w przesyle na gazociągu Langeled z norweskiego szelfu prowadzącego do Easington w UK. Początkowo, 5 kwietnia, przesył na magistrali Langeled oscylował wokół poziomu 18 mln m3/dzień, po czym wzrósł o 30 mln m3/dzień – wciąż o 40 mln m3 mniej niż planowano. Należy dodać, że na ten czas planowane dzienne zapotrzebowanie gazu w UK spadło o ok. 30 mln m3/dzień, co było spowodowane wyższymi temperaturami. W poniedziałek – 8 kwietnia przesył wzrósł do 67 mld m3 gazu/dzień, a 15 kwietnia do poziomu 80 mln m3/dzień.

Z powodu nagłości sytuacji, na NBP odnotowano znaczny wzrost cen kontraktowych gazu ziemnego. Przykładowo: ceny kontraktów na maj br. i Day-Ahead niespodziewanie wzrosły o 8 i 6%, by pod koniec dnia wzrosnąć w sumie o 10%. Z kolei kontrakty na Summer 2020 wzrosły i przekroczyły, o ponad 3 EUR/MWh, ceny na rynku Day-Ahead. Dodatkowe zaniepokojenie rynku wzmogła planowana przerwa w pracach Interkonnektora na kontynent – IUK planowana na II. poł. kwietnia br.

Fluxys zapowiedziało już zwiększenie rezerwacji zdolności przesyłowych na Interkonnektorze z UK w 4Q br. i 1Q 2020 r. W ramach zdolności IAM – Mechanizmu alokacji niejawnej (z ang. Implicit Allocation Mechanism) na Interkonnektorze możliwości rezerwacyjne wzrosną z obecnych 50% do 75% zdolności kontraktowych spółki (spółka posiada prawo do wykorzystania zdolności przesyłowych magistrali w 70%).

Do 25 kwietnia potrwają konsultacje BBL Company (BBLC) i National Grid Gas (NGG) ws. zmian regulacjach Umowy o Połączeniu Sieci dot. fizycznego przesyłu zwrotnego na BBL.

Podczas ostatnich miesięcy odnotowywano stałą tendencję do wzrostu przesyłu gazu z Norwegii do Niemiec, w tym samym czasie ceny na NCG często okazywały się być korzystniejsze od notowanych na TTF. Częste przerwy, odnotowywane w ostatnich miesiącach i na początku omawianego okresu, w przesyle gazu z Norwegii na kontynent w znacznym stopniu podburzyły zaufanie rynku do bezpieczeństwa dostaw z tego kierunku. Ostatecznie należy wskazać na różnicę dziennych cen gazu, pomiędzy oboma niemieckimi hubami w danym dniu kwietnia br. Różnica ceny EGSI pomiędzy NCG i Gaspoolem okazywała się niejednokrotnie, być nawet pięć razy niższa od różnicy cen End of the Day dla obu hubów. Prezentowane zmiany mogą wskazywać na anomalie w obszarze kształtowania cen.